TURİZM COĞRAFYASI DERS İÇERİĞİNE YENİ BİR ÖNERİ
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18187920Anahtar Kelimeler:
Turizm Coğrafyası Eğitimi, Müfredat Geliştirme, İlişkisel Mekân, Hermenötik Yaklaşım, Turist Bakışı, Dijitalleşme ve TurizmÖzet
Turizm coğrafyası eğitimi günümüzde turizmin sadece ekonomik bir faaliyet veya gezilecek yerlerin basit bir envanteri olarak görülmesinin ötesine geçen köklü bir paradigma değişikliğine ihtiyaç duymaktadır. Mevcut ders kitaplarında hakim olan tanımlayıcı ve ekonomi odaklı yaklaşım öğrencilerin turizmi çok katmanlı sosyo mekânsal bir olgu olarak kavramalarını zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen yeni içerik önerisi turizmi yorumlayıcı ve eleştirel bir disiplin olarak yeniden kurgulamayı hedefleyen hermenötik bir yaklaşımı merkeze almaktadır. Bu yeni müfredat kurgusu turizm olayını sadece gelir gider dengesi üzerinden okuyan ekonokrasi anlayışını reddederek olgunun kültürel çevresel ve toplumsal boyutlarını bütüncül bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. Önerilen içerik turizm coğrafyasının teorik temelini güçlendirecek güncel kavramların ders işleyişine entegre edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Yeni müfredat önerisinin temel taşlarından birini turist bakışı duygulanım aşırı turizm ve hareketlilik gibi çağdaş kavramların analizi oluşturmaktadır. Özellikle mutlak mekân anlayışından sıyrılarak ilişkisel mekân yaklaşımının benimsenmesi mekanın sadece fiziksel bir düzlem değil toplumsal ilişkilerin üretildiği ve dönüştürüldüğü dinamik bir yapı olarak kavranmasını sağlayacaktır. Bu çerçevede öğrencilerin mekanla kurdukları duygusal bağları ifade eden topofili ve topofobi gibi kavramların yanı sıra küreselleşmenin etkisiyle mekanların kimliksizleşmesini anlatan yersizlik olgusunu da derinlemesine incelemeleri hedeflenmektedir. Böylece turizm coğrafyası durağan bir yer tanıtımı dersi olmaktan çıkarak insan ve mekan arasındaki karmaşık etkileşimleri çözümleyen analitik bir yapıya kavuşacaktır.
Akademik derinliği artırmak amacıyla ders içeriğinin beşerî coğrafyanın geleneksel sınırlarını aşarak temsil ötesi teori ve aktör ağ teorisi gibi post hümanist yaklaşımlarla zenginleştirilmesi gerekmektedir. Bu teorik açılımlar turizmi sadece insan faaliyetleri üzerinden değil çevre teknoloji ve materyal unsurların karşılıklı etkileşimi üzerinden okumayı mümkün kılacaktır. Turizm faaliyetlerinin izole bir insan eylemi olmadığı aksine insan dışı aktörlerin de süreçte etkin rol oynadığı bu yeni bakış açısıyla vurgulanmaktadır. Ayrıca kimlik ve kültürün turizmle olan diyalektik ilişkisi mekânsal bir perspektifle yeniden ele alınarak turizmin yerel kimlikleri nasıl dönüştürdüğü ve yeniden ürettiği tartışmaya açılmalıdır.
Dijitalleşen dünyanın turizm üzerindeki dönüştürücü etkisi de bu yeni içerik önerisinin vazgeçilmez bir parçasını oluşturmaktadır. İnternet teknolojileri sosyal medya etkileşimleri sanal mekânlar ve dijital kanaat önderlerinin mekânsal algı üzerindeki etkileri turizm coğrafyasının güncel çalışma alanları olarak müfredata dahil edilmelidir. Son olarak gastronomi yavaş turizm ekoturizm ve hüzün turizmi gibi spesifik turizm türleri sadece birer çeşitlilik olarak düşünmenin yanısıra sürdürülebilirlik etik değerler ve mekânsal deneyim bağlamında analiz edilmelidir. Bu kapsamlı yaklaşım turizm coğrafyası derslerinin öğrencilere ezberden uzak sorgulayıcı ve çok boyutlu bir vizyon kazandırmasını amaçlamaktadır.
İndirmeler
Referanslar
Acar, İ., Köker, İ. S., Süzer, F., & Alpay, S. (2017). Turizmde Dijitalleşme ve Yeni Yönelimler. TEBLİĞLER KİTABI, 154.
Akçakaya, N. (2022). Kültürel İktidar Mücadelesinin Mekânsal Boyutu: Mekânı Siyasallaştırmak. Mukaddime, 13(1), 1-36.
Aktan, E., & Koçyiğit, M. (2016). Sosyal Medya’nın Turizm Faaliyetlerindeki Rolü Üzerine Teorik Bir İnceleme. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 62-73.
Akyol, C., & Zengin, B. (2020). Destinasyon Kavramının Yeniden Yapılandırılması Üzerine Düşünsel Bir İnceleme. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 2472-2485.
Albayrak, A., & Özmen, Ö. N. T. (2018). Turizm Gelişimi İle Kültürel Kimlik Olgusu Arasındaki İlişki: Alaçatı Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 19(1), 129-150.
Aldiabat, K. M., & Le Navenec, C. L. (2018). Data Saturation: The Mysterious Step in Grounded Theory Methodology. The qualitative report, 23(1), 245-261.
Altuğ, F., Turan, İ. D., & Aktaş, C. (2021). Mekân Algısını Etkileyen Parametrelerin Cbs Ve İstatistiksel Tekniklerle İncelenmesi: Giresun Şehri Örneği. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (44), 377-395.
Anlı, Ö. F. (2017). Bilim, Sosyal Bilim ve Coğrafya: Bilgi-Kuramsal Bir Yeniden Ziyaret. Kilikya Felsefe Dergisi, (3), 34-73.
Ar, M. (2021). Mekân, Yer ve Yersizlik Kavramları Üzerine Bir İnceleme. Şehir ve Medeniyet Dergisi, 7(14), 8-25.
Avcı, C., & Hassan, A. (2022). Turizmde Beden-Mekân İlişkisine Yönelik Kavramsal Bir İnceleme. Turkish Studies-Social Sciences, 17(2).
Aydınlı, S. (2015). Tasarım Eğitiminde Yapılandırıcı Paradigma:‘Öğrenmeyi Öğrenme’. Tasarım+ Kuram, 11(20), 1-18.
Ayikoru, M., Tribe, J., & Airey, D. (2009). Reading Tourism Education: Neoliberalism Unveiled. Annals of Tourism Research, 36(2), 191-221.
Başoda, A., & Varol, F. (2022). Deneyimsel Turist Rehberliği: Kavramsal Bir Çerçeve ve Model Önerisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(4), 1716-1738.
Baudrillard, J. (2019). Simulacra and Simulations (1981). In Crime and Media (pp. 69-85). Routledge.
Bayat, B. (2010). Pozitivist Sosyal Bilim Araştırmalarında Doğrulama ve Genelleme; Epistemolojik Bir İnceleme. Çalışma İlişkileri Dergisi, 7(1), 1-11.
Baytok, A., Pelit, E., & Soybalı, H. H. (2017). Alternatif Turizm mi Turizmde Çeşitlilik mi? Kavramsal Bir Değerlendirme. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1-14.
Bengü, D. (2024). Mekânsal Dinamikler, Kamusal Alan ve Fenomenoloji: Sosyal Altyapının Katılımcı Tasarım Süreçleriyle Entegrasyonu. Planlama, 34(3).
Berber, Ş. (2003). Sosyal Değişme Katalizörü Olarak Turizm ve Etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (9), 205-221.
Bilgili, M., & Kocalar, A. O. (2023). Mekân ve Materyal Odaklı Mekânsal Bakış Açısı. International Journal of Geography and Geography Education, (50), 184-200.
Britton, S. (1991). Tourism, Capital, and Place: Towards a Critical Geography of Tourism. Environment and planning D: society and space, 9(4), 451-478.
Budak, S., & Kavanoz, S. E. (2019). Küçük Yerleşimlerin Yerel ve Özgün Değerleriyle Öne Çıkarılma Süreci: Küreselleşme Çağında Kent Turizmi. Siyasal: Journal of Political Sciences, 28(2), 117-140.
Buluk, B., & Özkök, F. (2016). Küreselleşme Hareketlerinin Turizm Endüstrisine Etkileri. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 37-53.
Bulut, Y., & Gülcan, B. (2018). Kültürel Yabancılaşmaya Bağlı Otantiklik Arayışına Türk Dünyası Turizmi Cephesinden Bakış. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4).
Carr, P. R. (2010). Re-thinking Normative Democracy and the Political Economy of Education. Journal for Critical Education Policy Studies (JCEPS), 8(1).
Carr, P. R. (2011). Chapter 3: Discursive Thoughts on the Irreproachability of Democracy. Counterpoints, 378, 43-67.
Çarpar, M. C. (2020). Sosyolojide İki Niteliksel Desen: Fenomenolojik ve Etnografik Araştırma. The journal of social science, 4(8), 689-704.
Çetin, B., & Karataş, A. (2022). Sürdürülebilirlik Kapsaminda Akıllı Turizm ve Çevre Dostu Uygulamalar. TURİZM VE DESTİNASYON ARAŞTIRMALARI I, 115.
Çokişler, N. (2022). Turist Rehberliği Bölümleri İçin Önerilen Müfredatlar: Bir İçerik Analizi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(2), 664-678.
Demiralp, N. (2006). Coğrafya Eğitiminde Harita ve Küre Kullanım Becerileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 323-343.
Demirezen, B. (2019). Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik Teknolojisinin Turizm Sektöründe Kullanılabilirliği Üzerine Bir Literatür Taraması. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-26.
Emekli, G. (2021). Coğrafya, Turizm, Kültür İlişkilerinin Turizm Coğrafyasina Yansimalari ve Kültürel Turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), 405-428.
Eskikurt, A. (2005). Tarihî Coğrafya Çalışmalarının Metodolojisi Konusunda Genel Bir Değerlendirme. Marmara Coğrafya Dergisi, (11), 39-64.
Gadamer, H. G. (1975). Hermeneutics and Social Science. Cultural hermeneutics, 2(4), 307-316.
Garda, B., & Temizel, M. (2016). Sürdürülebilir Turizm Çeşitleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, (12), 83-103.
Gezgin, S., & İralı, A. E. (2017). Gelişen Teknoloji Değişen Mekan. Eğitim Yayınevi.
Giampiccoli, A. (2007). Hegemony, Globalisation and Tourism Policies in Developing Countries. In Tourism and politics (pp. 175-191). Routledge.
Gökkaya, S. (2023). Turistik Ürün Ve Destinasyon Markalaşması. EĞİTİM YAYINEVİ.
Göral, R., & Yurtlu, M. (2022). Turizm 4.0 ve Turizm Eğitimi. Klaipeda: SRA Academic Publishing.
Gültekin, M. (2013). The Metaphors That Primary Education Teacher Candidates Use Regarding Education Program. Egitim ve Bilim, 38(169).
Gülüm, K., & Artvinli, E. (2010). Turizm Coğrafyası Dersinin Coğrafi Algıya Etkisi: Deneysel Bir Çalışma. Marmara Coğrafya Dergisi, (22), 439-453.
Güney, İ., & Somuncu, M. (2018). Kuşadası İlçesi’nde Turizmin Yaşam Döngüsü: Mekânsal ve Toplumsal Öğeler Üzerinden Bir Değerlendirme. Türk Coğrafya Dergisi, (71), 101-116.
Hall, C. M., & Tucker, H. (2014). Tourism and Postcolonialism. Oxfordshire: Taylor & Francis.
Heffernan, M., & Thorpe, B. J. (2018). ‘The map that would save Europe’: Clive Morrison-Bell, the Tariff Walls Map, and the politics of cartographic display. Journal of historical geography, 60, 24-40.
İnal, A. (2023). Siyasi İstikrarsızlık Ekseninde Yaşanan Krizlerin Turizm Sektörüne Yansımaları: Kapadokya Bölgesi Örneği.
İnceöz, S. (2023). Ekoturizm Deneyimleri: Ekolojik Koruma, Doğa Eğitimi ve Sürdürülebilirlik. Deneyimsel Turizmde Yenilikçi Uygulamalar, 117.
Karacıl, G., & Çınar, K. (2021). Turizm Eğitiminde İnovasyon. Turkish Studies-Educational Sciences, 16(2).
Kervankıran, İ., Çuhadar, M., & Aksoy, S. I. (2022). Turizm Planlarına Politik Ekolojinin Penceresinden Bakmak. Journal of gastronomy, hospitality and travel (Online), 5(1), 366-380.
Kervankiran, İ., & Bağmancı, M. (2020). Turizm Hareketliliğine Karşı İstikametten Bakmak Türkiye’den Yurtdışına Olan Seyahatlerin Görünümü. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(3), 686-712.
Kırılmaz, H., & Ayparçası, F. (2016). Modernizm ve Postmodernizm Süreçlerinin Tüketim Kültürüne Yansımaları. İnsan ve İnsan, 3(8).
Kloosterman, R. C., & Terhorst, P. (2018). An Economic-Geographic Perspective on Globalization. Handbook on the Geographies of Globalization, 108-119.
Lefebvre, H. (2014). The production of space (1991). In The people, place, and space reader (pp. 289-293). Routledge.
MacCannell, D. (1973). Staged Authenticity: Arrangements of Social Space in Tourist Settings. American journal of Sociology, 79(3), 589-603.
Marc, A. (2016). Yok-Yerler (T. Ilgaz, Çev.). Daimon Yayınları.
Molz, J. G. (2012). Travel connections: Tourism, technology and togetherness in a mobile world. Routledge.
Okur, M., & Bilgili, M. (2021). Kültürel Coğrafya Bağlamında Temsil ve Temsil Ötesi Teoriler. Ege Coğrafya Dergisi, 30(1), 187-194.
Ongun, U., Sop, S. A., Yeşiltaş, M., & Ekiztepe, B. A. (2017). Alternatif Bir Ekoturizm Merkezinin İncelenmesi: Lisinia Doğa Örneği. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 9(16), 49-60.
Öksüz, M. (2023). Cumhuriyetin İlanından Günümüze Kadının Turizm Sektöründeki Yeri: Karşılaşılan Kariyer Engelleri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(3), 255-272.
Özgen, N. (2010). Bilim Olarak Coğrafya ve Evrimsel Paradigmaları. Ege Coğrafya Dergisi, 19(2), 1-26.
Öztürk, Y. (2020). Aşırı Turizm, Turizm Karşıtlığı ve Turizmde Sürdürülebilirlik Üzerine Bir Değerlendirme (An evaluation on overtourism, anti-tourism and sustainability in tourism). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(Special Issue 4), 112-124.
Paasi, A. (1999). The Changing Pedagogies of Space: Representation of the Other in Finnish School Geography Textbooks. Text and image: Social construction of regional knowledges, 226-237.
Pelit, E., & Zorlu, Ö. (2022). Turizm Rehberliği Lisans Öğrencilerinin Kültürlerarası Duyarlılıklarının Kariyer Beklentilerine Etkisi. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 5(2), 142-160.
Picard, D., & Robinson, M. (Eds.). (2006). Festivals, tourism and social change: Remaking worlds (Vol. 8). Channel view publications.
Polat, S. A., & Polat, S. (2016). Turizm Perspektifinden Yabancılaşmanın Sosyo-Psikolojik Analizi: Günlük Yaşamdan Turistik Yaşama Yabancılaşma Döngüsü. Sosyoekonomi, 24(28), 235-254.
Relph, E. (1976). Place and placelessness (Vol. 67, p. 45). London: Pion.
Said, E. (1978). Orientalism: Western concepts of the Orient. New York: Pantheon, 2021-05.
Sallabaş, M. E., & Yılmaz, G. (2020). Türkçe Ders Kitabı’nda Bulunan Metin Altı Sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne Göre İncelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(2), 586-596.
Solak, S. S. G. (2017). Mekân-Kimlik Etkileşimi: Kavramsal ve Kuramsal Bir Bakış space-identity interaction: a conceptual and theoretical overview. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 13-37.
Sop, S. A., Günaydın, Y., & Kozak, M. (2023). Turist-Turist Etkileşimi: Her Şey Dahil Otel Örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 84-105.
Sürücü, O., & Başar, M. E. (2016). Kültürel Mirası Korumada Bir Farkındalık Aracı Olarak Sanal Gerçeklik. Artium, 4(1).
Şalvarcı, S., & Sarı Gök, H. (2020). Turizmde Kırsal Kalkınma Aracı Olarak Gastronomi Turizmi: Samandağ Gastronomi Köyü Örneği. Journal of International Social Research, 13(73).
Temeloğlu, Ö. Ü. E. (2020). Turizm ve Karbon Ayak İzi: Türkiye ve Dünyada Yapılan Çalışmalar Işığında Bir Farkındalık Çalışması. Editors/Editörler, 56.
Tırı, F. V., & Kervankıran, İ. (2024). Turizm Mekânlarını Post-Modern Coğrafyalarla Birlikte Düşünmek. COĞRAFYA, PLANLAMA VE TURİZM STÜDYOLARI, 4(1), 67-78.
Toprak, M. A. (2021). Müzik Coğrafyasında Temel Yaklaşımlar: Anglo Amerikan ve Türkiye Coğrafya Gündeminin Karşılaştırılması. Ege Coğrafya Dergisi, 30(2), 429-445.
Tuan, Y-F. 1976. Humanistic Geography. Annals of the Association of American Geographers 66(2), 266-276.
Türkeş, S. (2023). Uluslararası İlişkiler Kuramlarında Kimlik. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, 11(Özel Sayı), 48-74.
Ulusoy, K. (2009). Tarih Eğitiminde Hermeneutik Yaklaşım. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 51-68.
Urry, J. (2002). The tourist gaze. sage.
Uzgören, G., & Türkün, A. (2018). Airbnb’nin Soylulaşma Sürecine Etkisi: Kadıköy Rasimpaşa Mahallesi Örneği.
Ünal, M., & Zavalsız, Y. (2016). Küreselleşme Karşıtı Bir Hareket: Yavaş Hareketi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(4), 889-912.
Üstüner, M., & Dilek, S. E. (2024). Turizm ve Teknoloji İlişkisi: Uluslararası Turizm Dergilerindeki Makalelere Yönelik Bibliyometrik Bir Değerlendirme. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 7(1), 36-50.
Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel Araştirmalarin Planlanmasi: Araştirma Sorulari, Örneklem Seçimi, Geçerlik ve Güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
Yaralı, C., & Baloğlu, Ö. Ö. (2023). Dijital Süreçlerin Doğal ve Kültürel Miras Turizminin Gelişimine Etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(İhtisaslaşma), 245-264.
Yılmaz, E. (2023). Sosyal Medya Mecraları ile Birey Arasındaki İlişkiye Bruno Latour’un Aktör-Ağ Teorisi Açısından Bir Bakış. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 53-69.
Yi-Fu, T. (1974). Topophilia. A Study of Environmental Perception, Attitudes, and Values, Prince-Hall, Englewood Cliffs, New Jersey.
Yiğitler, Ş. Ş. (2023). Şükûfe Nihal Başar’ın Bir Coğrafyacı ve Romancı Olarak Bingöl ve Çevresini Keşfi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (Cumhuriyet Özel Sayısı), 28-43.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 EUROASIA JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Dergimizde yayımlanan makaleler, 