Impacts of Global Climate Change on Natural Ecosystems and Sustainable Solutions
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18802756Keywords:
Climate Change, Global Warming, Ecosystems, Nature-Based SolutionsAbstract
Bu çalışma, küresel iklim değişikliğinin doğal ekosistemler ve insan sağlığı üzerindeki etkilerini bütüncül bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Niteliksel bir araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve ilgili ulusal ve uluslararası bilimsel çalışmalar belge analizi yoluyla incelenmiştir. İklim değişikliğinin karasal, tatlı su ve deniz ekosistemleri üzerindeki etkileri, biyoçeşitlilik, habitat kaybı, tür dağılımındaki değişiklikler ve ekosistem hizmetleri açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, artan sıcaklıkların, değişen yağış rejimlerinin ve aşırı hava olaylarındaki artışın ekosistemlerin yapısını ve işleyişini olumsuz etkilediğini ve türlerin yok olma riskini artırdığını göstermektedir. Ayrıca, iklim değişikliğinin insan ve kamu sağlığı için önemli fiziksel, psikolojik ve sosyo-ekonomik sonuçlar doğurduğu gösterilmiştir. Çalışma, ekosistem tabanlı uyum stratejilerinin ve doğa tabanlı çözümlerin, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmada ve ekosistem direncini artırmada kritik bir rol oynadığını vurgulamaktadır.
Downloads
References
Akçakaya, A., Eskioğlu, O., Atay, H., & Demir, Ö. (2013). Yeni senaryolarla Türkiye için iklim değişikliği projeksiyonları. Meteoroloji Genel Müdürlüğü.
Akın, G. (2006). Küresel ısınma, nedenleri ve sonuçları. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 46(2), 29–43.
Aksay, C. S., Ketenoğlu, O., & Kurt, L. (2005). Küresel ısınma ve iklim değişikliği. SÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi, 25, 29–41.
Alaska Conservation Solutions. (2008). Global warming report. http://www.alaskaconservationsolutions.com
Anonim. (2004). Avrupa’nın değişen ikliminin etkileri: Gösterge temelli bir değerlendirme (AÇA Raporu No. 2/2004). Avrupa Çevre Ajansı. http://reports.tr.eea.europa.eu/climate_report_2_2004/tr/eea_2_2005climate_change_TR.pdf
Anonim. (2007). Climate change 2007: Fourth assessment report. Intergovernmental Panel on Climate Change. http://www.ipcc.ch
Anonim. (2009). BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine yönelik Kyoto Protokolüne katılmamızın uygun bulunduğuna dair kanun. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 27144).
Arısoy, A. (2021). Küresel iklim değişikliği ve yerel yönetimler. Yerel İklim, 67, 22–28.
Bakkenes, M., Alkemade, J. R. M., Ihle, F., Leemans, R., & Latour, J. B. (2002). Assessing effects of forecasted climate change on the diversity and distribution of European higher plants for 2050. Global Change Biology, 8, 390–407.
Bakkenes, M., Eickhout, B., & Alkemade, R. (2006). Impacts of different climate stabilisation scenarios on plant species in Europe. Global Environmental Change, 16(1), 19–28.
Beşballı, S. G. (2023). Çevre sorunları çerçevesinde küresel iklim değişikliği. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 500–521. https://doi.org/10.22466/acusbd.1388179
Clarke, H. (2007). Conserving biodiversity in the face of climate change. Agenda, 14(2), 157–170.
Council, N. R. (2007). Evaluating progress of the U.S. climate science program: Methods and preliminary results. National Academies Press.
Çepel, N., & Ergün, C. (2002). Küresel ısınma ve küresel iklim değişikliği. TEMA Yayınları.
Demir, A. (2009). Küresel iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik ve ekosistem kaynakları üzerine etkisi. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 1(2), 37–54.
Ebi, K. L., & Schmier, J. K. (2005). A stitch in time: Improving public health early warning systems for extreme weather events. Epidemiologic Reviews, 27, 115–121.
Edwards, M., Reid, P. C., & Planque, B. (2001). Long-term and regional variability of phytoplankton biomass in the northeast Atlantic (1960–1995). ICES Journal of Marine Science, 58, 39–49.
Environmental Protection Agency. (2004). UV index guide. https://www.epa.gov/sites/production/files/documents/uviguide.pdf
Erdoğmuş, B. (2020). İklim değişikliğinin orman ekosistemleri üzerindeki etkileri. Türk Coğrafya Dergisi, 75, 185–200.
Fann, N., vd. (2016). Air quality impacts. İçinde U.S. Global Change Research Program (ss. 69–98). Washington.
Fick, S. E., & Hijmans, R. J. (2017). WorldClim 2: New 1 km spatial resolution climate surfaces for global land areas. International Journal of Climatology, 37(12), 4302–4315.
Green, R. E., Harley, M., Miles, L., Scharlemann, J., Watkinson, A., & Watts, O. (2003). Global climate change and biodiversity. University of East Anglia.
Hertsgaard, M. (2001). Yeryüzü gezgini: Çevresel geleceğimizin peşinde dünya turu. TEMA Yayınları.
Hughes, L. (2000). Biological consequences of global warming: Is the signal already apparent? Trends in Ecology & Evolution, 15(2), 56–61.
IPCC. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/
IPCC-Calendar. (2019). The Intergovernmental Panel on Climate Change schedule. https://www.ipcc.ch/calendar/
Jones, P. D., & Wigley, T. M. L. (1990). Global warming trends. Scientific American, 263, 84–98.
Karaman, S., & Gökalp, Z. (2010). Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin su kaynakları üzerine etkileri. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 3(1), 59–66.
Kartal, F. (2024). Sivas ilinin ortalama sıcaklık ile toplam yağış verilerinin trend analizi ve SSP ile 2100 yılı modellemesi. EKEV Akademi Dergisi, 98, 111–123. https://doi.org/10.17753/sosekev.1466784
Kaya, N. E. (2019, Mayıs). Türkiye’de kirli hava 52 bin ölüme neden oldu. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr
Kayan, A., & Baykuş, F. B. (2025). Küresel iklim değişikliğinin nedenleri, etkileri, sonuçları ve çözüm önerileri. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 210–230. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1653764
Kışlalıoğlu, M., & Berkes, F. (2003). Ekoloji ve çevre bilimleri. Remzi Kitabevi.
Küçük Biçer, B., & Acar Vaizoğlu, S. (2015). Hemşirelik bölümü öğrencilerinin küresel ısınma/iklim değişikliği hakkındaki bilgi ve farkındalıkları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2(2), 30–43.
Levy, B. S., & Patz, J. A. (2015). Climate change, human rights, and social justice. Annals of Global Health, 81(3), 310–322.
Mattson, W. J., & Haack, R. A. (1987). The role of drought in outbreaks of plant-eating insects. BioScience, 37, 110–119.
Melillo, J. M., vd. (2002). Soil warming and carbon-cycle feedbacks to the climate system. Science, 298, 2173–2176.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2021). İklim değişikliği ve mevcut durum. https://mgm.gov.tr/iklim/iklim-degisikligi.aspx
NASA. (2020). World of change: Global temperatures. https://earthobservatory.nasa.gov
NASA. (2021). Greenhouse effect: Keeping the balance. https://climatekids.nasa.gov
Özkan, K. (2016). Biyolojik çeşitlilik bileşenleri (α, β ve γ) nasıl ölçülür. SDÜ Orman Fakültesi Yayını.
Parmesan, C., & Yohe, G. (2003). A globally coherent fingerprint of climate change impacts across natural systems. Nature, 421, 37–42.
Peters, R. L., & Darling, J. D. (1985). The greenhouse effect and nature reserves. BioScience, 35, 707–712.
Pimm, S. L. (2007). Biodiversity: Climate change or habitat loss—Which will kill more species? Current Biology, 18(3), 117–119.
Rothrock, A. D., Yu, Y., & Maykut, A. G. (1999). Thinning of the Arctic sea-ice cover. Geophysical Research Letters, 26, 3469–3472.
Rubenstein, D. I. (1992). The greenhouse effect and changes in animal behavior. İçinde Global warming and biological diversity (ss. 180–192). Yale University Press.
Turan, A. (2020). Yağış değişimlerinin ekosistemlere etkisi: Türkiye örneği. Ekoloji ve Çevre Dergisi, 29(1), 192–200.
Türkeş, M. (2006). Küresel iklimin geleceği ve Kyoto Protokolü. Jeopolitik, 29, 99–107.
UNFCCC. (2004). İklim değişikliği çerçeve sözleşmesi.
UNHCR. (2023). Global trends: Forced displacement in 2023. https://www.unhcr.org
World Health Organization. (2016). Public health. https://public.wmo.int
World Health Organization. (2020). Health consequences of excessive solar UV radiation. https://www.who.int
Yılmaz, E. (2005). İklim geleceğimiz. Bilim ve Teknik, 451, 38–48.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 EUROASIA JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 