Sensory Sensitıvity in Preschool Children: Teachers’ Perspectives
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19883620Keywords:
Preschool, Early Childhood, Sensory Development, Sensory Sensitivity.Abstract
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin çocukların duyusal gelişimi ve duyusal hassasiyetleri hakkındaki görüşlerini incelemektir. Niteliksel bir araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve vaka çalışması tasarımı kullanılmıştır. Çalışma grubu, kriter örnekleme yöntemiyle seçilen 14 okul öncesi öğretmeninden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen ve sekiz açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler katılımcılarla telefon yoluyla yapılmış ve ses kaydı alınmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Öğretmenler, çocuklarda en sık gözlemlenen duyusal hassasiyet türlerinin dokunsal ve vestibüler hassasiyetler olduğunu ve bu hassasiyetlerin zaman içinde arttığını belirtmişlerdir. Duyusal hassasiyetlerin diğer gelişim alanları üzerindeki etkilerine ilişkin olarak, öğretmenler özellikle motor gelişim, dikkat ve bilişsel süreçleri etkilediğini vurgulamışlardır. Duyusal hassasiyetlerin olası nedenleri arasında, ebeveyn tutumları ve çevresel faktörler daha belirgin olarak öne çıkarılmıştır. Öğretmenler ayrıca, profesyonel destek ve ergoterapi temelli müdahalelerin çocukların gelişimine olumlu katkıda bulunabileceğini belirtmişlerdir. Genel olarak, çalışmanın bulguları, tipik olarak gelişen çocukların bile okul ortamlarında güçlü duyusal hassasiyetler yaşadığını ve öğretmenlerin bu anlarda sıklıkla zorluklarla karşılaştığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, duyusal gelişimle ilgili eğitim programlarının gözden geçirilmesi ve müdahale temelli destek uygulamalarının hayata geçirilmesi elzem görülmektedir.
Downloads
References
Albayrak Sidar, E. (2019). Duyu’lmak İstiyorum. Duyu Bütünlemenin Çocuk Beyninin Gelişimindeki Mucizevi Etkisi. İstanbul: Sola Unitas Yayınları.
Aydöner, S. (2022). Okul öncesi çocuklarda duyusal işlemleme, motor ve bilişsel becerilerin okula hazırbulunuşluk ile ilişkisinin incelenmesi.Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Ayres, A.J. (2008). Sensory Integration And The Child. Understanding Hidden Sensory Challenges. Wps Publish. 210 s. 25th Anniversary Addivision. United States.
Beşir, H. (2020). Bebek Kütüphanesinde Verilen “Duyusal Deneyimler” Eğitim Programının Bebeklerin Gelişim Alanlarına ve Duyu Gelişimine Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi Karabük Üniversitesi, Karabük.
Beşir, H., Aldırmaz, K., Tokuşlu, H., & Ceylan, Ş. (2024). Çocuklarının duyusal deneyimleriyle ilgili anne görüşleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(4), 1785–1796.
Bartan, S., & Alisinanoğlu, F. (2024). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Duyusal Özelliklerinin İncelenmesi. Journal of Individual Differences in Education, 6(1), 34-47.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Çiftci, B. G., & Baran, G. (2024). Duyusal problem yaşayan 3–6 yaş çocuğu olan ailelerde baba katılımı ve baba–çocuk ilişkisinin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(3), 2245–2259.
Çetin, Sultanoğlu, S. & Aral, N. (2015). Duyuların gelişimi. Yıldız Bıçakçı M. (Ed.), Bebeklik ve ilk çocukluk döneminde (0-36 ay) gelişim duyuların gelişimi ve desteklenmesi içinde (205-222). Ankara: Eğiten Kitap Yayınevi.
Derakhshanrad, S. A., Piven, E., & Zeynalzadeh Ghoochani, B. (2022). The relationship between sensory experiences and social functioning in children with autism spectrum disorder. International Journal of Developmental Disabilities, 70(4), 632–640. https://doi.org/10.1080/20473869.2022.2128553
Dunn, W. (1997). The impact of sensory processing abilities on the daily lives of young children and their families: A conceptual model. Infants & Young Children, 9(4), 23–35.
Gündoğmuş, E., Toru, E., & Abaoğlu, H. (2026). Associations between sensory processing, social skills, and participation in kindergarten children: A cross-sectional study. Applied Neuropsychology: Child. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/21622965.2025.2611932
Horowıtz L, Röst CC (2007). Helping Hyperactive Kids-A Sensory İntegration Approach: Techniques And Tips For Parents And Professionals. Hunter House, Alameda.
İkinci, M. S., & Bumin, G. (2024). Annelerin duyu modülasyonu ile tipik gelişim gösteren çocuklarının duyu modülasyonu ve anne-çocuk etkileşimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 11(3), 732–745. https://doi.org/10.21020/husbfd.1337305
Kıroğlu, Ü. T., & Fazlıoğlu, Y. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin duyu bütünleme hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Temel Eğitim, 7(26), 14–37.
Kranowitz, C. S. (2017). Senkronize Olamayan Çocuk-Duyu Bütünleme Bozukluğunu Anlayabilme ve Onunla Başa Çıkabilme (Çev., Esra Şeker Baggio), İstanbul: Pepino Yayınları.
May-Benson, T. A., Teasdale, A., & Easterbrooks-Dick, O. (2022). Relationship between childhood sensory processing differences and quality of life as adults. Frontiers in Psychology, 13, 886833.
May-Benson, T. A., Easterbrooks-Dick, O., & Teasdale, A. (2023). Exploring the prognosis: A longitudinal follow-up study of children with sensory processing challenges 8–32 years later. Children, 10(9), 1474.
Mielnick, M. (2018). Understanding Sensory Processing Disorders in Children. London: Jessica Kingsley Publications.
Miller, L. J., Anzalone, M. E., Lane, S. J., Cermak, S. A., & Osten, E. T. (2007). Concept evolution in sensory integration: A proposed nosology for diagnosis. American Journal of occupational therapy, 61(2), 135-140.
Moller, A.R.(2013). Sensory System. Anatomy and Physiology. California: Academic.
Parham, L., Ecker, C., Bundy, A. C., Lane, S. J., & Murray, E. A. (2002). Evaluation of sensory processing: Research version 4. Sensory integration: Theory and practice, 2, 194-196.
Sevgili, S. (2021). Okul öncesi dönem çocuklarında ebeveyn tutumu ile duyusal profilin ilişkisinin incelenmesi [Investigation of the relationship between parental attitude and sensory profile in preschool children. occupational][Unpublished master's thesis]. University of Hacettepe.
Schaaf, R. C., & Nightlinger, K. M. (2007). Occupational therapy using a sensory integrative approach: A case study of effectiveness. American Journal of Occupational Therapy, 61(2), 239–246.
Smith Roley, S., Mailloux, Z., Miller-Kuhaneck, H. & Glennon, T. (2007). Understanding Ayres' Sensory Integration. OT Practice 12(7).
Tekerci, H., & Kandır, A. (2017). 60-66 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine duyu temelli bilim eğitimi programının etkisi. Eurasian Journal of Educational Research, 68.
Terzi, A. (2019). Sağlıklı Gelişen Anaokulu Çocuklarında Bilişsel Ve Fiziksel Aktivitelerin Duyusal İşlemleme Ve Emosyonel Cevaplar Üzerine Etkilerinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Türer, F., & Köse, S. (2023). Nörogelişimsel Bozukluklar ve Duyusal İşlemleme. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 EUROASIA JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES & HUMANITIES
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
The journal is licensed under a 