Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


İLK DİVAN BAĞLAYAN ŞAİRİMİZ VƏ ƏRƏB LEKSİK VAHİDLƏRİ
(OUR FIRST POET AND THE ARABIC LEXICAL UNITS )

Author : Salman SULEYMANOV    
Type :
Printing Year : 2022
Number : 25
Page : 45-53
    


Summary

Makalede, Türk lehçeleri edebiyatı tarihinde bir ilk Divan yaratan şairimiz Gazi Burhaneddin'in (1344-1398) eserlerinde yer alan Arapça sözcük birimlerin araştırılıyor. Bu sözlük birimlerin Türk lehçeleri edebiyatında ilk kez Gazi Burhaneddin'in eserlerinde geniş ölçüde yansıdığı belirtilmektedir. Böylece Gazi Burhanaddin bu sözlük birimleri kullanarak kendi dilinin eruza uyumluluğunu sağlamaya çalışmıştır. Genel olarak, makalede eruzla Azerbaycan dili arasındaki karşılıklı ilişkiler araştırmaya çıkarılır. Gazi Burhaneddin anadilimizde "Divan" yazan ilk şairdir. Azerbaycan edebiyat tarihinin üçüncü cildinde Gazi Burhanaddin (1344-1398) makalesi şu cümlelerle başlar: “XIII-XIV yüzyıllarda Azerbaycan edebiyatı yeni bir gelişme aşamasına giriyor. Dönemin en önemli olayı anadilli şiirin ortaya çıkmasıdır. Yüzyıllar boyunca tarihi-sosyo-politik nedenler yüzünden bazı Yakın ve Ortadoğu ülkeleri edebiyatında olduğu gibi yazılı Azerbaycan edebiyatında da Arapça (VII-X yüzyıllar) ve Farsça (XI-XII yüzyıllar) yüksek mevkide idi. Tanınmış edebiyat teorisyeni ve eleştirmeni Hatib Tebrizi eserlerini Arapça, dünyaca ünlü Hagani, Nizami Farsça yazmıştır... XIV asırda şiir bayrağını öz dilinde göylere kaldıran, Azerbaycan dilinde yüzlerle eserler yaratan şairlerden biri de Gazi Burhaneddin`dir”. Kaynaklardan belli oluyor ki, Gazi Burhaneddin zamanının tanınmış bir neslinden olmuş, dönemine göre mükemmel bir eğitim almış ve uzun süre Arap ülkelerinde yaşamıştır. Bu nedenle de o, Arapçayı çok iyi bilmiştir. Yine de edebiyat tarihine göre, “o... bir elinde kılıç tutuyorsa diğer elinde de kalem tutmuş, “Tərcihit-tozih” (açıklamaların üstünlüğü), "İksirus-seadet fi esraril-ibadet" (Mutluluğun cevheri ibadetin sırlarındadır) gibi. Arapça bilimsel eserler yazmış ve gönüllere dokunan nadide ezgiler yaratmıştır...” "Kaynaklar şairin Arapça ve Farsça şiirleri olduğunu belirtse de meşhur "Divan"ı Azerbaycan dilindedir



Keywords
Qazi Bürhanəddin, ərəb sözləri, əruz, türk ruhu, özünəməxsus üslub, klassik ədəbiyyat

Abstract

In the article, the Arabic word units in the works of our poet Gazi Burhaneddin (1344-1398), who created the first Divan in the history of Turkish dialects literature are investigated. It is stated that these dictionary units are widely reflected in the works of Gazi Burhaneddin for the first time in the literature of Turkish dialects. Thus, Gazi Burhanaddin tried to ensure the eruza compatibility of his own language by using these dictionary units. Generally, the interrelationships between eruz and the Azerbaijani language are explored in the article. Gazi Burhaneddin is the first poet to write "Divan" in our mother tongue. In the third volume of the history of literature of Azerbaijan the article of Gazi Burhanaddin (1344-1398) begins with the following sentences: “Azerbaijani literature in the XIII-XIV centuries is entering a new stage of development. The most important event of the period is the emergence of mother tongue poetry. For centuries due to historical-socio-political reasons, Arabic (VII-X centuries) and Persian (XI-XII centuries) were in high positions in the literature of written Azerbaijan, as well as in the literature of some Near and Middle Eastern countries. The well-known literary theorist and critic Hatib Tabrizi wrote his works in Arabic, the world-famous Hagani, Nizami wrote in Persian... Raising the flag of poetry in its own language in the XIV century, Gazi Burhaneddin is one of the poets who created hundreds of works in the Azerbaijani language. It is clear from the sources that Gazi Burhaneddin was a well-known generation of his time, received an excellent education and he lived in Arab countries for a long time. Therefore, he knew Arabic very well. Yet according to literary history, “he... if he's holding a sword in one hand, he held a pen in his other hand, “Tercihit-tozih” (predominance of explanations), "İksirus-seadet fi esraril-ibadet" (The gem of happiness is in the secrets of worship) as. He wrote scientific works in Arabic and he has created precious melodies that touch the hearts…” "Although the sources indicate that the poet has poems in Arabic and Persian, its famous "Divan" is in the Azerbaijani language.



Keywords
Keywords: Gazi Burhanaddin, Arabic words, eruz, Turkish spirit, unique style, classical literature

Advanced Search


Announcements


Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 551 621 70 76 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :editor@euroasiajournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri