Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


TÜRKİYE’DEKİ DARBELERE İDEOLOJİK YAKLAŞIM
(AN IDEOLOGICAL APPROACH TO THE MILITARY COUPS IN TURKEY )

Author : * *  Muhammed YAMAÇ  
Type :
Printing Year : 2020
Number : 12
Page : 67-77
    


Summary

İdeoloji, insanlara yön vermeye yarayan düşünceler sistemidir. Bu özelliğiyle ideolojinin, otoritenin meşrulaştırılmasına hizmet ettiğini söylenebilir. Bu noktada pozitivizmin etkisiyle laisizm/sekülarizm ve milliyetçilik, Osmanlı’nın son döneminde ve Cumhuriyet’in kuruluşunda önemli etkileri olan ideolojiler olmuştur. Cumhuriyet’in ilk döneminde bu ideolojik perspektife uygun politikalar/stratejiler, uygulamalar ve reformlar hayata geçirilmiştir. Bunun yanı sıra laisizm, sekülarizm ve milliyetçilik, aynı zamanda darbe süreçlerinde toplum dizaynında başvurulan ideolojik yaklaşımlar olmaktadır. Bu nedenle denilebilir ki darbelerin tarihsel, sosyolojik ve siyasal nedenlerinin yanında bir de ideolojik nedeni bulunmaktadır. Darbe süreçlerinde ideolojik yaklaşım üzerinden birtakım stratejiler/politikalar aktive edilmiştir. Nitekim darbeciler, toplumsal destek almada ve toplumu mobilize etmede ideolojik yaklaşıma ihtiyaç duyabilmektedir. Darbeciler, bu ideolojik yaklaşıma uygun olan argüman ve gerekçeleri topluma sunarak siyasal ve toplumsal meşrûiyet kazanmaya çalışabilmektedir. Bu yönüyle ideoloji, darbelerin backgroundunda önemli etkiler barındırdığı söylenebilir.

Stratejilerini etkisinde kaldıkları ideolojik yaklaşımlar üzerine bina etmeye çalışan darbeciler, darbe süreçlerinde buna uygun pratikler geliştirdiklerini söylemek mümkündür. Örneğin darbe süreçlerinde laisist/sekülarist yaklaşımın etkisiyle İmam Hatip Okulları’nın kapatılması, sınırlandırılması ve bu okulların müfredatının laikliğe uyumlu hale getirilme çabaları, başörtüsünün başta kamusal ve eğitim alanı olmak üzere baskılanması ve kısıtlanması, muhafazakâr/dindar kitlelere hitap eden siyasi partilerin darbe ile düşürülmesi veya anayasa vasıtasıyla kapatılması, yine bu süreçlerde Diyanet İşleri Başkanlığı’nın üst kadrolarına asker kökenli kişiliklerin atanmasıyla din işlerinin denetim altına alınma çabaları bunlardan bazılarıdır. Bu yönüyle darbe süreçlerinde gerçekleştirilen laisist/sekülarist din politikaları ve uygulamalarıyla dindar/muhafazakâr kesimlere yönelik baskılanmalar gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle darbelerin ardında ideolojik yaklaşımlar veya etkilenmeler bulunabilmektedir.

Çalışma, söz konusu ideolojileri sosyolojik bir perspektifle ele almayı hedeflemektedir.



Keywords
Darbe, İdeoloji, Pozitivizm, Laisizm, Sekülarizm, Milliyetçilik.

Abstract

Ideology is a system of ideas used to guide people. With this feature, it can be said that ideology serves to the legitimization of the authority. Right at this point, with the influence of positivism, laicism/secularism and nationalism had been the ideologies that had important impacts on the last period of the Ottoman Empire and in the establishment of the Republic. Policies/strategies, practices and reforms that were in line with this ideological perspective were implemented in the first period of the Republic. In addition to these, laicism, secularism and nationalism were also the ideological approaches to the design of the society in the coup processes. For this reason, it is possible to speculate that coups have historical, sociological and political reasons as well as ideological reasons. Several strategies/policies were activated over the ideological approach in the coup processes. As a matter of fact, coup plotters may need an ideological approach to receive social support and to mobilize the society. Coup plotters can try to gain political and social legitimacy by presenting the arguments and justifications appropriate to this ideological approach to the society. In this respect, it can be argued that ideology has significant effects on the background of coups.

It is possible to argue that coup plotters, who tried to build their strategies on the ideological approaches they were influenced by, developed appropriate practices in the coup processes. For example, the closure and classification of Religious Vocational High Schools (i.e. Imam-Hatip High Schools), and the efforts to harmonize the curriculum of these schools with secularism, the suppression and restriction of the headscarf especially in public spheres and educational areas, the suppression and restriction of political parties addressing conservative/religious masses with coups or with the Constitution, the appointment of military-based staff as the superior authorities to the Directorate of Religious Affairs in these processes to control religious affairs are some of these. In this respect, the suppression was experienced for religious/conservative segments in coup processes with the policies and practices of the laicist/secularist religious policies. For this reason, ideological approaches or influences may be found behind coups.

The present study targets to deal with these ideologies from a sociological perspective.



Keywords
Coup, Ideology, Positivism, Laicism, Secularism, Nationalism.

Advanced Search


Announcements


    Haziran Sayısı

    Değerli Bilim İnsanları! Dergimizin Haziran sayısına makale yükleyebilirsiniz.



Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 551 621 70 76 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :editor@euroasiajournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri