Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


ZEMAHŞERÎ’NİN el-KEŞŞÂF ADLI ESERİNDE SÜNNÎLERE YÖNELİK ELEŞTİRİLERİ
(ZAMAKHSHARİ'S CRITICISM OF SUNNIS IN HIS WORK AL-KASHSAF )

Author : Hilmi Kemal ALTUN    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 20
Page : 38-44
    


Summary

Zemahşerî, Mu‘tezilî kelâm ekolünün son temsilcilerinden birisidir. Başta tefsiri olmak üzere yazdığı diğer eserleri, müellifin mezhebî aidiyetine/taassubuna rağmen hemen her fırka tarafından hüsn-i kabul görmüştür. Zira Zemahşerî’nin itikatta Mu‘tezilî olması, eserlerine belirgin bir şekilde yansımıştır. Başta Keşşaf olmak üzere düşünce ağırlıklı eserlerine bakıldığında müellifin sergilediği propagandist ruh halinin ve ideolojik yaklaşımın izleri açıkça görülür. Bu itibarla Zemahşerî’nin ait olduğu mezhebi savunma refleksiyle -özellikle belli hususlarda- eleştiri oklarını muhaliflerinin üzerine yönelttiği zâhirdir. Muhalif gruplar denilince de fırkalar açısında Şiîleri ve Sünnîleri; dinin algılama biçiminin eleştirisi açısından da tasavvuf ehlini ve bâtınileri saymak mümkündür. Bu çalışmamızda Zemahşerî’nin özellikle “mücbire”, “kaderiyye,” “haşeviyye,” “nevâbitler,” “kendilerinin sünnet ehli olduğunu iddia ederek kendi hevalarını sünnet olarak adlandıran güruh,” “sözde hak üzere olduklarını iddia edenler” gibi kavram ve ithamlarla andığı sünnîlere yönelik tenkitleri konu edilecektir. Zemahşerî’nin eserlerinde İmam Mâtüridî’den ve Mâtüridîlikten hiç söz etmemesi câlib-i dikkattir. Yalnız Mu‘tezilî terminolojide “Eş‘arîler” nitelendirmesinin Mâtüridîlere ve Eş‘arîlere tekabül ettiği bilinmektedir.



Keywords
Mu‘tezile, Ehl-i sünnet, Zemahşerî, el-Keşşâf.

Abstract

Zamakhshari, who is himself a dark mu'tazilite, was accepted not only by Mu'tezile but also by other factions with his other works, especially his Tafsir. However, the fact that Zamakhshari is a Mu'tazilite in faith is clearly reflected in his works. If you look at the weighted works of thought, especially the Monk, the traces of a propagandist mood and ideological approach are clearly visible. In this respect, it is seem that the author directs the arrows of criticism on his opponents with the reflex of defending the sect to which he belongs-especially on certain issues. It is also possible to count Shiites and Sunnis in terms of factions, and Sufizm in terms of criticism of the way religion is perceived. In this study, Zamakhshari's criticisms of Sunnis, especially those who refer to them as “mujbira”, “Kadariyya”, “hashaviyya”, “navabites”, “the people who call their own desires Sunnah, claiming that they are Sunnah,” “those who claim to be about the right”, will be discussed.



Keywords
Mu'tazilite, Ahl al-Sunnah, Zamakhshari, Al-Kashsaf.

Advanced Search


Announcements


Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 551 621 70 76 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :editor@euroasiajournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri