Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Milli ƏDƏBİ TƏNQİDİN MEYAR AXTARIŞLARI
(CRİTERİA SEARCHES OF NATİONAL LİTERARY CRİTİCİSM )

Author : Vusala Cavadova    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 20
Page : 32-37
    


Summary

Azerbaycan yazınsal eleştirinin kendisine özgün, spesifik gelenekleri vardır. Yazıda yazınsal eleştirinin belirli aşamasının düşünce estetik değerleri uygulanmaktadır. XX yüz yılın 40-50. yıllarında yazınsal eleştiride kendisini gösteren olumlu eğilimler, klasik ve modern yazınsal mirası değerlendirme ilkeleri ortaya çıkmaktadır. Ayrı-ayrı edebiyat eleştiricilerinin 40-50. yıllarda yazınsal süreçte oynadığı rol objektif tarihi açıdan araştırılmaktadır. Yazınsal-estetik düşünce dinamik, hareketli ve değişkendir. Çağın toplumsal-politik ortamına uygun olarak değişmekte ve yeni şekil ve içerik almakta, dönemin yeni düşünce akımlarını atlatmaya çalışmaktadır. Özellikle, bu değişim ve gelişim o zaman önem taşımakta ki, yazınbilimi konusuna, toplumsal olaylara yaklaşım tarzında kendisini göstermekte, felsefi ve yöntembilimsel yanlar belirlenmektedir. Yazınbilimindeki bu değişimler tefekkür olayıdır, dünya görüşü ilkelerine uygundur. Esas sosyal bilimler sırasına giren ve burada çok önemli bir yer alan, toplumun manevi hayatında etkin ve etkili yeri olan bilimlerden biri de yazınsal teorik düşünce tarihidir. Sonuç olarak böyle kanaate varmaktayız ki, tüm dönemler gibi, eleştiri ve yazınbilimi tarihimizin 40-50. yıllar aşaması da dinamik, hareketli ve değişkendir. Farklı dönemlerde olduğu gibi, 40’lı ve 50’li yıllarda da edebi eleştiri üç önemli rol oynamıştır: İlk önce, edebi süreci aydınlatmak, onu değerlendirmek, edebi sürecin düzenlemelerini ortaya çıkarmak; ikinci, sanatın yarattığı estetik ve etik çerçeveleri tanıtmak, okuyucularda onlar için derin sevgi oluşturmak; üçüncü, sanat olaylarının tahlil edilmesi yoluyla hayatın gerekli felsefi, sosyolojik, etik ve estetik sorunlarını çözmek. Elbette, estetik düşüncemizin 40’lı ve 50’li yıllar döneminin bilimsel-teorik seviyesini bu üç kriter ile değerlendirirsek edebi eleştiri ve edebiyat biliminin edebi süreç karşısındaki görevlerini haysiyetle gerçekleştirdiğini söyleyebiliriz. 60’larda edebi süreçte demokratikleşmeye doğru giden sürecin temeli 50’lerin sonlarında başladığı gibi edebi eleştiri ve edebiyat biliminde de yenileşme bir süre öncelere tesadüf etmiştir. Hatta şunu da belirtmemiz mümkündür ki, edebi eleştiri ve edebiyat biliminde yeni dönemin nefesi M.C.Cafarov’un “Edebi düşünceler” (1958) isimli kitabı ile gelmiştir.



Keywords
yazınsal eleştiri, bedii yaratıcılık, B.Nabiyev, yazınsal süreç, edebiyat teorisi

Abstract

Azerbaijani literary criticism has its own specific traditions. The article examines the ideological and aesthetic values of a particular stage of literary criticism. The positive tendencies manifested in literary criticism in the 40s and 50s of the twentieth century, the principles of valuing classical and modern literary heritage are revealed. The role of individual literary critics in the literary process of the 40s and 50s is analyzed from an objective historical point of view. Literary-aesthetic thought is dynamic, lively and changeable. It changes in accordance with the socio-political conditions of the time and takes on a new form and content, trying to express the new currents of thought of the time. This change and development is especially important when it manifests itself in the approach to the subject of literary criticism, social events, philosophical and methodological directions are determined. These changes in literary criticism are a phenomenon of thinking, in accordance with the principles of worldview. The history of literary-theoretical thought is one of the basic humanities, which occupies a very important place and plays an active and influential role in the spiritual life of society. As a result, we can say that, as in all periods, the 40s and 50s of our history of criticism and literary criticism are dynamic, lively and changeable. Like in different periods, literary criticism has also played three important roles in the 40s and 50s: First, to explain the literary process, to assess it, to find the regularities of the literary process out, second, to disclose the aesthetic and ethical frameworks created by art, to trigger deep love in readers for them; third, to solve the necessary philosophical, sociological, ethical and aesthetic issues of life by the analysis of art events. Of course, if we evaluate the scientific-theoretical level of our aesthetic thought in the 40’s and 50’s with these three criteria, we can state that literary criticism and literary science have fulfilled their tasks in the literary process dignifiedly. As the foundation of the process leading to democratization in the 60s has started in the late 50’s, the renewal in literary criticism and literary science also occurred a while ago. We can also state that the breath of a new era in literary criticism and literary science has came with “Literary Thoughts” (1958) by M.J.Jafarov .



Keywords
literary criticism, artistic creativity, B.Nabiyev, literary process, literary theory.

Advanced Search


Announcements


Address :Göztepe Mah., Beykoz, Istanbul/TURKEY
Telephone :+90 551 621 70 76 (Turkey) Fax :+90 216 606 32 75
Email :editor@euroasiajournal.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri